Անին որպես մայրաքաղաք

9-րդ դարի վերջին Արմինիա կուսակալությունում հայ իշխանների քաղաքական դիրքերը ամրապնդվեցին։ Բագրատունիների, Արծրունիների ու Սյունիների երկարատև պայքարն ավարտվեց արաբների պարտությամբ։ Դվինի ամիրան իր դիրքերը վերջնականապես զիջեց հայոց իշխանին, որի պաշտոնը ավելի քանի մեկ դար ժառանգվում էր Բագրատունիների կողմից։ 850-855 թվականների ապստամբության ղեկավար Աշոտ Մեծ Բագրատունին դարձավ Հայաստանի չթագադրված թագավորը, ում գերագահությանն էին ենթարկվում ոչ միայն Սյունիներն ու Արծրունիները, այլև վրաց Բագրատունիները։

Բագրատունիների տնտեսական կենտրոններն էին Տարոնը և Շիրակը, որոնք ձեռք էին բերվել Մամիկոնյաններից ու Կամսարականներից։ Տարոնում առաջացել էր Բագրատունիների ինքնուրույն իշխանություն, իսկ վրաց Բագրատունիների կենտրոնն էր դարձել Տայքը։ Ուստի Բագրատունիներն իրենց 4 մայրաքաղաքները կառուցել են Շիրակում ու նրա շրջակայքում։

885 թվականին հիմնադրված Բագրատունիների թագավորությունը երկար ժամանակ չունեցավ մշտական մայրաքաղաք։ Դվինը, որը գտնվում էր Արարատյան դաշտում, շարունակում էր մնալ արաբական ամիրայության կենտրոն։ Բագարան և Շիրակավան քաղաքները հարմար չէին համահայկական պետության կենտրոն լինելու տեսանկյունից, քանի որ լավ ռազմավարական դիրք չունեին։ Աբաս Շահնշահի թագավորանիստ Կարս քաղաքը նույնպես հարմար չէր՝ մայրաքաղաք լինելու համար։

Շիրակում Անի ամրոցի շուրջ գոյացող նոր քաղաքը Բագրատունիները 961 թվականին հռչակեցին մայրաքաղաք։ Անին աշխարհագրական և ռազմավարական հարմար դիրք ուներ և գտնվում էր բանուկ առևտրական ճանապարհների խաչմերուկում։ 963 թվականին հայոց շահնշահ Աշոտ Գ Ողորմածը (953-977) Կարսում ստեղծում է նոր թագավորություն, որի ղեկավար է նշանակում եղբորը։ 964 թվականին նա ամրոցից հյուսիս՝ հրվանդանի նեղ մասում, կառուցեց «Աշոտաշեն» պարիսպները։

Զարգացած միջնադարում մետաքսի ճանապարհը, որը արևելքի երկրներ Չինաստանը, Հնդկաստանը և Արաբական խալիֆայությունը կապում էր Բյուզանդական կայսրության հետ, անցնում էր հայոց թագավորության տարածքով։ Դվին-Տրապիզոն հատվածի վրա ընկած Անին դառնում է աշխույժ բազմամարդ քաղաք։ Դվինից և այլ վայրերից Անի եկան բազմաթիվ արհեստավորներ և առևտրականներ ու մշտական բնակություն հաստատեցին։ Քաղաքի արագ աճը Սմբատ Բ Տիեզերակալին (977-990) ստիպեց 989 թվականին կառուցել երկրորդ՝«Սմբատաշեն» պարիսպը։ Այն անցնում էր Ծաղկոցաձոր և Իգնաձոր գետերի եզրերով և միացել Գայլաձորին, ապա, շարունակվելով Ախուրյանի կիրճի եզերքով, շրջափակել է «Նոր քաղաքը»։

Անիում պալատներ ու ապարանքներ կառուցեցին իշխանական տներից շատերը, հատկապես՝ պաշտոնատեր բարձրաստիճան անձինք։ Կառուցվեցին վաճառատներ, գործատներ, շուկաներ, իջևանատներ, խանութների և արհեստանոցների շարքեր։ Քաղաքի բնակչության մի մասն ապրում էր Ծաղկոցաձորի և Գայլաձորի քարայրերում, որտեղ կային կրկնահարկ և եռահարկ բնակարաններ, ընդարձակ սրահներ, եկեղեցիներ, կրպակներ։ Անին մեծ զարգացում ապրեց Գագիկ Ա-ի թագավորության (990-1020) տարիներին։ Այս շրջանում քաղաքացիական և հասարակական մեծ թվով շենքերի հետ մեկտեղ կառուցվեցին Անիի Մայր տաճարը, Գագկաշեն զվարթնոցատիպ, Աբուղամրենց եկեղեցիները և այլն։

Անին առևտրական կապերի մեջ էր Բյուզանդիայի, Պարսկաստանի, արաբական երկրների, Հարավային Ռուսաստանի և Միջին Ասիայի հետ։ Չինաստանից ներմուծվում էին ճենապակե իրեր, մետաքս, Միջագետքից և Պարսկաստանից՝ հախճապակե իրեր, Բյուզանդիայից, Կիլիկիայից և Եգիպտոսից՝ նկարազարդ ապակյա իրեր։ Հայաստանից խալիֆայաթյան տարբեր երկրներ և Բյուզանդիա արտահանվող առարկաների մեջ մեծ տոկոս էր կազմում Անիի արհեստավորների մանածագործական արտադրանքը, խեցեղենը, պղնձե իրերը, հայկական գորգերը, ոսկե ու արծաթե զարդերը։ 11-րդ դարում Անին մեծ, սոցիալական բարդ կազմ, առևտրական ու արհեստավորական համքարություններ ունեցող քաղաք էր։

992 թվականին Անի է տեղափոխվում հայոց կաթողիկոսարանը։ Դեռ 961 թվականին Աշոտ Գ Ողորմածը քաղաքական և հոգևոր մեկ կենտրոն ունենալու մտադրությամբ Աղթամարից Անի է հրավիրել Անանիա Ա Մոկացիկաթողիկոսին, ով եկել է Շիրակ, բայց հաստատվել Անիի մերձակա Արգինայում։ Խաչիկ Ա Արշարունուց հետո՝ Սմբատ Բ Տիեզերակալ թագավորի ժամանակ, կրկին դրվել է կաթողիկոսական աթոռը Անի փոխադրելու հարցը, և սկսվել քաղաքի մեծ Կաթողիկեի՝ Մայր տաճարի շինարարությունը (մինչ այդ Աշոտ Գ Ողորմածը կաթողիկոսարանի համար կառուցել էր եկեղեցի, որն աղբյուրներում հիշատակվում է որպես «զփոքր Կաթողիկէն Անւոյ»)։

992 թվականին կաթողիկոս ձեռնադրված Սարգիս Ա Սևանցին վերջնականապես թողել է Արգինան ու հաստատվել Անիում։ Գագիկ Ա Բագրատունին և նրա կինը՝ Կատրանիդեն ստանձնել են կաթողիկեի կառուցումը, որն ավարտվել է 1001 թվականին։ Կաթողիկոսը նրա հարևանությամբ հիմնել է սուրբ Հռիփսիմյանց վկայարան և Վաղարշապատից այստեղ փոխադրել սրբերի մասունքների մի մասը։

Գագիկ Ա-ի մահից հետո Բագրատունյաց պետությունը թուլացավ ներքին երկպառակությունների պատճառով։ Պայքարը գահի համար սրվեց նրա որդիների՝ Հովհաննես-Սմբատ թագավորի և նրա եղբայր Աշոտ Քաջի միջև։ Թագավորը, երկյուղելով Տայքի 1022-23 թվականների ապստամբությունը ճնշած բյուգանդական բանակի ներխուժումից, Անին իր մերձակայքով կտակեց Բյուզանդիային։ Հովհաննես-Ամբատի և Աշոտ Դ-ի մահից հետո Պետրոս Ա Գետադարձ կաթողիկոսը և Վեստ Սարգիս իշխանը իրենց համախոհներով աշխատեցին ի կատար ածել Անիի հանձնման կտակը, սակայն հանդիպեցին ազնվականների մի մասի և քաղաքի բնակչության դիմադրությանը։ Պետականությունը պահպանելու նպատակով, սպարապետ Վահրամ Պահլավունու առաջարկությամբ, 1042 թվականի վերջին թագավոր օծեցին Աշոտ Դ-ի որդի տասնութամյա Գագիկ Բ-ին։

1043-44 թվականներին բյուգանդական զորքերը մի քանի անգամ պաշարեցին Անին՝ պահանջելով հանձնել քաղաքը։ Անին մնաց անառիկ։ Գագիկ Բ-ն կանչվեց Կոստանդնուպոլիս և գահազրկվեց՝ փոխարենը ստանալով Կապադովկիայի Պիզու քաղաքը (Կալոնպաղատ դղյակ-ամրոցով) և այլ աննշան տիրույթներ։ 1045 թվականին Բագրատունիների թագավորությունը կործանվեց։

Հայաստանի 591 թվականի պարսկաբյուզանդական բաժանումը

Ռազմական գործողությունները հիմնականում մղվում էին Հայաստանում՝ ավերածության ենթարկելով երկիրը: Պատերազմը փոփոխակի հաջողություններով շարունակվեց 20 տարի: Ի վերջո, Բյուզանդիան և Պարսկաստանը 591թ. հաշտություն կնքեցին, որով Հայաստանը երկրորդ անգամ բաժանվեց նրանց միջև: Կայսրությունը զգալիորեն ընդլայնեց իր սահմանները, Բյուզանդիային անցան Տուրուբերանը, Տայքը և Այրարատի մեծ մասը: Հայաստանի քաղաքական տրոհվածությունն ավելի խորացավ՝ դժվարացնելով երկրի տարբեր շրջանների միջև տնտեսական կապերի զարգացումը:Բյուզանդիան չգնահատեց այն մեծ աջակցությունը, որ ցույց էին տվել հայերը: Բյուզանդական կայսրերը շարունակեցին վարել հայկական զինուժերը ոչնչացնելու քաղաքականություն: Մորիկ կայսեր հրամանով հայ նախարարական գնդերը տեղափոխվում էին հեռավոր երկրներ և կռվում կայսրության թշնամիների դեմ: Այս կերպ Բյուզանդիան կամենում էր կանխել հայերի ազատագրական շարժումները: Կայսրը միաժամանակ պարսից արքունիքին խորհուրդ էր տալիս նույն կերպ վարվել պարսկահպատակ հայերի հետ:Հայ զորականները, սակայն, հաճախ չէին ենթարկվում կայսերական հրամաններին, գերադասում էին մնալ և կռվել Հայաստանում: Հայ իշխաններից Սմբատ Բագրատունին չենթարկվեց բյուզանդացիներին և ձերբակալվեց: Սակայն նա խիզախություն դրսևորեց՝ կրկեսում սպանելով իր դեմ արձակված արջին, ցուլին և առյուծին: Զարմացած և հիացած հանդիսականների պահանջով բյուզանդական կայսրը նրան ներում շնորհեց:

Վարդանանց և Վահանանց պատերազմների պատմական նշանակությունը

Նրանք մաքառում էին ոչ միայն հանուն հայրենի հավատի և ազատության, այլև հանդես էին գալիս համազգային շահերի պաշտպանությամբ: Հայերի անձնուրաց պայքարը, նրանց տոկունությունն ու համախմբվածությունը տվեցին իրենց արդյունքները: Ճիշտ է, երկիրը չվերականգնեց անկախությունը, սակայն ձախողվեցին Հայաստանն ինքնավարությունից զրկելու, նրան կլանելու պարսկական արքունիքի ձգտումները: Հայ ժողովուրդը համառ պայքարով պահպանեց երկրի լայն ինքնավարությունը և դրանով իսկ տնտեսական ու մշակութային առաջընթացի հնարավորությունները:

Հայ ժողովուրդը միշտ էլ ակնածանքով է հիշել Վարդանանց և Վահանանց պատերազմների մասնակիցների հայրենանվեր սխրանքը: Հետագա սերունդների համար նրանք դարձել են հայրենասիրության խորհրդանիշ: V դ. ազատագրական պատերազմներն օտար նվաճողների դեմ պայքարի ամենահերոսական ու հիշարժան էջերից են: Դրանք հայ ժողովրդի դարերի խորքից եկող ազատասեր ոգու պատգամն են հետագա սերունդներին:

Տրդատ 3-րդ, Խոսրով 3-րդ Կոտակ և Տիրան արքաների կարևոր ձեռնարկումները

Տրդատ 3-ի օրոք հզորանում են կենտրոնական իշխանությունը և բանակը:

Երկրի տնտեսությունը վերելք է ապրում: Քաղաքական և տնտեսական դրության կայունացմանը զուգընթաց նոր թափ է ստանում առևտուրը, որի գլխավոր կենտրոններն էին Արտաշատը՝ Մեծ Հայքում և Մծբինը՝ Հյուսիսային Միջագետքում:

Տրդատ III-ը քայլեր է ձեռնարկում Հայ եկեղեցուն տնտեսապես ապահովելու նպատակով:

 

Խոսրով III Կոտակի (330-338 թթ.)օրոք ամրապնդվում է Հայոց աշխարհի պաշտպանական հզորությունը, տնտեսությունն ու քաղաքաշինությունը վերելք են ապրում:

Հայոց բանակը սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանի գլխավորությամբ ջախջախում է պարսից զորքին: Սակայն վերջում Մամիկոնյանը և իր զորքը զոհվում են:

Խոսրովի անտառը, կոչվում է Կոտակի անունով: Թագավորը հրամայում է անտառները լցնել կենդանիներով և գազաններով` որսի և ժամանցի համար: Դրանք աշխարհում առաջին արհեստական անտառներից էին:

 

Տիրանն ամեն կերպ աշխատում էր երկրի անկախությունը պահպանել` խուսափելով հռոմեա-պարսկական հակամարտության մեջ ներքաշվելու վտանգից: Նա փորձում էր Պարսկաստանի հետ հավասարակշռել հարաբերությունները:

Երջանկություն

 

Աստված կավից մարդ պատրաստեց և իր մոտ մնաց չօգտագործված կտոր:
— Էլ ի՞նչ պատրաստել քո համար, — հարցրեց Աստված:
— Պատրաստի ինձ երջանկություն, — խնդրեց մարդը:
Աստված ոչինչ չպատասխանեց, այլ միայն դրեց մարդու ձեռքի մեջ կավի մնացած կտորը:

Աղբյուրը այստեղ` https://pritchi.ru/id_351

Իմ խորհրդանիշը կրթահամալիրում

 

Իմ խորհրդանիշը <<Մխիթար Սեբաստացի>> կրթահամալիրում մայրմարյա սրահն է: Ես կարծում եմ, որ մայրմարյա սրահը միավորում է բոլորիս: Այնտեղ մենք զգում ենք մեզ ինչպես մեր տանը: Ամեն շաբաթ մարմարյա սրահում կազմակերպվում են տարբեր միջոցառումներ:

Շտեմարան

Բաժին 3: Ձևաբանություն
1. Որ շարքի բոլոր բառերն են գոյականներ:
2)խռչակ, պարույկ, թուխպ, ճամփորդ

2. Որ շարքի բոլոր բառերն են գոյականներ:
2) շոյանք, մոմլաթ, հարված, կանթեղ

3. Տրված բառերից քանիսն են գոյական.
2) հինգը

4. Որ շարքի բոլոր բառերն են իրանիշ գոյականներ:
4) հավատարմագիր, ծաղկատոն, կիզակետ, բաժնետոմս

5. Որ շարքի բոլոր գոյականներն են դրված եզակի թվով:
1) տանուտեր, պատկեր, հավաք, միտք

6. Որ շարքում են միայն անհոգնական գոյականներ:
4) քիմիա, մթություն, դարվինիզմ, բնապաշտություն

7. Որ շարքի բոլոր գոյականներն են դրված հոգնակի թվով:
4) գիշերներ, պատճեններ, բեռներ, վաչկատուններ

8. Տրված գոյականներից քանիսն են դրված եզակի թվով.
2) հինգը

9. Որ շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում –եր վերջավորությամբ.
4) մեծատառեր, անասնակերեր, լրագրեր, որսաշներ

10. Որ շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում –եր վերջավորությամբ:
2) մենապարեր, մեկնակետեր, գիսաստղեր, ճամփեզրեր
11. Որ շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում –ներ վերջավորությամբ:
4) երկնաքարներ, սևամորթներ, նետաձիգներ, քարտաշներ

12. Որ շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում -ներ վերջավորությամբ:
3) շիկամուկներ, այգեգործներ, կաթնասուններ, հերթապահներ

13. Տրված բառերից քանիսի հոգնակի թիվն է կազմվում –ներ վերջավորությամբ.
2) հինգի

14. Որ շարքում հոգնակի թվի կազմության սխալ կա.
2) աստղագետներ, ոտնաձայններ, որմնասյուներ, արծվաբներ

15. Որ շարքում հոգնակի թվի կազմության սխալ կա:
3) հակինթաշարեր, լապտերավառեր, կողմնացույցներ, նավթամուղներ

16. Որ շարքում հոգնակի թվի կազմության սխալ չկա:
2) նռներ, հորաքույրեր, փոստարկղեր, գառներ

17. Բառերից քանիսում հոգնակի թվի կազմության սխալ կա:
2) հինգում

18. Որ շարքում ուղղական հոլովով դրված բառ չկա:
4) տիրոջ, ծխնի, մորեղբոր, ամառվա

19. Որ շարքի բոլոր բառերն են բացառական հոլովով:
4) մարդուց, գինուց, ամուսնուց, այգուց

20. Որ շարքի բոլոր բառերն են դրված բացառական հոլովով:
1) ձիուց, պատարագից, գոտուց, մարդուց

21. Որ շարքի բոլոր բառերի գործիական հոլովը կարող է կազմվել բ-ով:
3) անուն, պատմություն, մեջբերում, կատարում

22. Գոյականներից քանիսը ներգոյական հոլովաձև չունեն.
3) վեցը

23. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում միայն ի հոլովման.
4) փոթորիկ, առու, վայրկյան, սարդ

24. Որ շարքում ի հոլովման ենթարկվող բառ չկա:
4) գետաձի, տիկին, քաղաքադուռ, ամառ

25. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում ու հոլովման:
2) ոզնու, պատանու, հոգեորդու, ամուսնու

26. Որ շարքի ոչ բոլոր բառերն են ենթարկվում ու հոլովման.
2) մորթի, բարդի, ոզնի, պապ

27. Որ նախադասության մեջ ու հոլովման ենթարկվող գոյական չկա:
4) Անին չէր մոռացել ո՛չ նրա սև վերարկուն, ո՛չ գունատ դեմքը:

28. Բառերից քանիսն են ենթարկվում ու հոլովման.
2) յոթը

29. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում ան հոլովման.
3) ծնկան, ամռան, մանկան, շարժման

30. Որ շարքի ոչ բոլոր բառերն են ենթարկվում ոջ հոլովման.
1) հարսնաքույր, տեր, սկեսրայր, կին

31. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում վա հոլովման:
1) գիշերվա, ամսվա, շաբաթվա, ժամվա

32. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում վա հոլովման:
4) երբվա, ամառվա, այսօրվա, ժամանակվա

33. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում ա ներքին հոլովման:
1) դրություն, անկյուն, անձնանուն, ընկերություն

34. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում ա ներքին հոլովման:
3) արյուն, անկյուն, անուն, քավություն

35. Որ շարքի ոչ բոլոր բառերն են ենթարկվում ա ներքին հոլովման:
3) թողություն, սրություն, հիմնասյուն, կարկաչյուն

36. Որ շարքի բոլոր բառերն են ենթարկվում ներքին հոլովման:
3) վանահայր, մայր, սուրանկյուն, ազգանուն

37. Տրված բառերից քանիսն են ենթարկվում ա ներքին հոլովման.
Անուն, հեռագրասյուն, դեղատուն, քաջություն, անկյուն, գինետուն,
3) վեցը

38. Որ նախադասության մեջ որոշիչ հոդի սխալ գործածություն կա:
2) Հանկարծ քույրն երևաց, ինձ տեսավ և կարծեց, թե հանդիմանելու եմ ուշացման համար:

39. Որ տարբերակում ստացական հոդի գործածություն չկա.
4) Մի՛ գլորիր ինձ, երբ ընկած եմ ես,
Եվ մի՛ կործանիր անօգ գայթածիս:
40. Որ նախադասության մեջ ստացական հոդի գործածություն կա.
1) Ժամանակը լավագույն ուսուցիչդ է:

41. Որ տարբերակում դիմորոշ հոդի գործածություն կա:
4) Նվաստս դարձա մատնության գործիք,
Եվ ներում չունեմ էլ ես հավիտյան:

42. Որ նախադասության մեջ դիմորոշ հոդի գործածություն կա:
1) Միամիտդ դարձար բանսարկուների ձեռքին խաղալիք:

43. Որ նախադասության մեջ դիմորոշ հոդի գործածություն կա:
4) Ինքս էլ չիմացա՝ ինչպես հայտնվեցի մի մութ այրում:

44. Որ նախադասության մեջ ցուցական հոդի գործածություն կա:
2) Կյանքն անցողիկ է, աշխարհս՝ ունայն:

45. Տրված նախադասություններում հոդի որ տեսակը գործածված չէ:
4) ցուցական

46. Որ նախադասության մեջ հոդի գործածության սխալ չկա:
4) Երբ շնչելը անակնկալ դժվարացավ, Ալխոն հասկացավ, որ զառիվերն սկսվել է:

47. Որ նախադասության մեջ հոդի գործածության սխալ կա:
1) Ամռան երկար օրերին էլ արևն հազիվ մի քանի ժամ է լույս տալիս Մթնաձորի անտառներին:

48. Որ շարքում ածական չկա:
2) անշուշտ, հիմնովին, խաչքար, զորակոչիկ

49. Որ շարքի ոչ բոլոր բառերն են ածականներ:
2) կողմնորոշիչ, բանախոս, պերճաշուք, մեղմ

50. Որ շարքի բոլոր բառերն են ածականներ:
3) ավելորդ, վճռորոշ, խավարամած, հմայիչ

51. Որ նախադասության մեջ ածական չկա:
1) Սպանությունը կատարվել էր գյուղից հեռու, և այդ նույն օրից էլ Սիմոնը հանդիպած յուրաքանչյուր մարդու պատմում էր իր գլխով անցածը բոլոր մանրամասնություններով:

52. Որ նախադասության մեջ ածական կա:
3) Ծնողները պարտավոր են իրենց զավակներին որակյալ կրթությամբ զինել:

53. Որ նախադասության մեջ բաղդատական աստիճանով դրված ածական կա:
4) Իրենք թեկուզ մի թեթև բարկացան, բայց դա լավ էր եղել ավելի, քան բոլոր խնամախոսներով ու նշանդրեքներով ամուսնությունները:

54. 4) Շուկայում նա գերադասում էր մրգավաճառների խանութները, որոնք գրավում էին հրապարակի մեծագույն մասը:

55. 3) Ամեն տեսակ երգ երգեցի. Ամենից լավ տաղն է էլի,
Սայաթ-Նովի անմահական, դրախտային խա՛ղն է էլի…

56. 2) երկուսը

57. Տրված ածականներից քանիսը համեմատության աստիճան չունեն.
3) հինգը

58. Որ շարքում թվական չկա:
3) հնգյակ, եռակի, առաջնային, միավոր

59. Որ նախադասության մեջ թվական կա:
4) Ոչ հեռավոր անցյալում՝ քառորդ դար առաջ, այստեղ հարթ ու հողածածկ տանիք չուներ միայն հինավուրց գմբեթարդ եկեղեցին:

60. Որ նախադասության մեջ թվական կա:
4. Ուսուցչուհին հրահանգեց, որ երկրորդ շարքը պիտի վազի մինչև աղբյուր:

61. Որ նախադասության մեջ քանակական թվական կա:
2) Ով տանը ժամացույց ուներ, անմիջապես նայում էր և սլաքներն ուղղում յոթից քառորդ անց:

62. Որ նախադասության մեջ է թվականը փոխանվանաբար կիրառվել:
3) Երկուսի համար էլ Տերյանը կատարելատիպ էր, բանաստեղծական արվեստի չափանիշ:

63. Որ նախադասության մեջ թվականի կազմության սխալ ձև չկա:
4) Երևաց երկրորդ շունը, երրորդը, շների հետևից էլ՝ Պանինը:

64. Որ շարքի բոլոր բառերն են դերանուններ:
1) որևէ, այսքան, միմյանց, յուրաքանչյուր

65. Որ շարքի բոլոր բառերն են դերանուններ:
2) նույնպիսի, նույնչափ, նույնքան, միևնույն

66. Որ շարքում դերանուն չկա:
3) ինքնուրույն, ինքնին, ինքնըստինքյան, ինքնիրեն

67. Որ նախադասության մեջ է ընդգծված բառը դերանուն:
2) Այլ է կարոտը հիմա հրավառ ու բորբ:

68. Որ նախադասության մեջ դերանուն չկա:
1) Տեսնելով ախոռապետի լկտիությունը՝ Վասակը՝ իբրև արժանապատիվ հայորդի, ապշում է և մտածում, որ հայերը երբեք նման բան չէին անի:

69. Որ նախադասության մեջ դերանուն չկա:
2) Գավառական փոքրիկ քաղաքում ավտոմեքենա տարին մեկ է երևում, իսկ փողոցներում էլ մարդ չկա:

70. Որ շարքի բոլոր դերանուններն են առարկայի հատկանիշ ցույց տալիս:
1) ամեն մի, այսչափ, որքան, ինչպիսի

71. Որ տարբերակում է ընդգծված դերանունը առարկայի հատկանիշ ցույց տալիս:
2) Ինչքա~ն ցավ եմ տեսել ես,
Նենգ ու դավ եմ տեսել ես:

72. Որ տարբերակում ընդգծված դերանունը գործողության հատկանիշ կամ հանգամանք չի մատնանշում:
3) Ինչ է ասում այդ գիրքը և ինչ է բարբառում:

73. Որ շարքում են միայն առարկայի հատկանիշ ցույց տվող դերանունները:
3) ոչ մի, ուրիշ, քանի, ինչ-որ

74. Որ նախադասության մեջ է դերանունը առարկայի հատկանիշ ցույց տալիս:
2) Ինչպիսի~ միամիտ պարզությամբ նրանք ինձ բարի ճանապարհ ասացին:

75. Ընդգծված դերանուններից քանիսն են ցույց տալիս առարկայի հատկանիշ:
2) չորսը

76. Տրված հատվածում ընդգծվածներից քանիսն են դերանուն:
4) չորսը

77. Քանի տեսակ դերանուն կա տրված հատվածում:
2) երկու

78. Որ շարքի բոլոր բառերն են անորոշ դերանուններ:
1) որևէ, ինչ-որ, մի քանի, երբևիցե

79. Որ նախադասության մեջ անորոշ դերանուն կա:
3) Արմանը դույլը դրեց եղեգնյա ծորակի տակ և որոշ ժամանակ անց ստուգեց, որ լցվելուց հետո դույլը շուռ չգա:

80. Որ շարքի բոլոր դերանուններն են ցուցական:
2) մյուս, սույն, նույնքան, միևնույն

81. Որ նախադասության մեջ հարաբերական դերանուն կա:
1) Բյուրավոր ծաղիկների բույրը տարածվել էր անդնդախոր կիրճերում, ուր բարձրաբերձ լեռնաշղթաներից թավալգլոր գահավիժում էին ականակիտ աղբյուրները:

82. Որ տարբերակում հարաբերական դերանուն չկա:
2) Ես չգիտեմ ուր են տանում հեռավոր
Ուղիների ժապավեններն անհամար…

83. Որ շարքում տրված տեսակին չպատկանող դերանուն կա:
3) ողջը, այնինչ, բոլորը, ամեն ոք- որոշյալ

84. Տրված դերանուններից քանիսը հոգնակի թիվ ունեն:
3) երեքը

85. Որ շարքի բոլոր դերանուններն են հոլովվում:
4) նա, քանիսը, ոչինչ, ինքը

86. Որ շարքի բոլոր դերանուններն են հոլովվում:
4) մեկմեկու, միմյանց, ով, ոմանք

87. Որ շարքի բոլոր դերանունները չեն հոլովվում:
2) ուր, ինչու, ոչ մի, այս

88. Որ շարքի բոլոր դերանուններն են գոյականից տարբեր կերպ հոլովվում:
3) ինքը, դուք, ով, ես

89. Տրված դերանուններից քանիսը չեն հոլովվում.
1) մեկը

90. Որ տարբերակում դերանվան սխալ հոլովաձևի գործածություն չկա.
2) Մեր մոտից մինչև ձեզ մոտ ոտքի ճանապարհ է:

91. Որ տարբերակում է ընդգծվածը ցուցական դերանուն:
3) Այնպես բարակ են Ձեր մատները, Տիկի՛ն…

92. Որ շարքի բոլոր բառերն են անորոշ դերանուններ:
2) ոմն, մի, ուրիշ, այլ

93. Որ դերանունը առանց որոշիչ հոդի չի գործածվում:
2) ոչ մեկը

94. Տրված շարքում դերանվան քանի տեսակ կա.
3) վեց

95. Տրված նախադասություններում քանի կապակցություն կա, որոնցում դերանունը կարելի է հոդով փոխարինել:
1) հինգ

96. Տրված նախադասություններում քանի կապակցություն կա, որոնցում դերանունը կարելի է հոդով փոխարինել:
4) հինգ

97. Որ շարքի բոլոր բայերն են ա խոնարհման:
4) դարձող, լեռնանում են, ժպտում եմ, դիմացել է

98. Որ շարքի բոլոր բայերն են ա խոնարհման:
2) մոռացել եմ, պիտի կարդայինք, ցնծաց, կտոկան

99. Որ շարքի բոլոր բայերն են ա խոնարհման:
1) մի՛ եկ, հասկացել եմ, զայրացել է, տվեց

100. Բայերից քանիսն են ա խոնարհման.
3) վեցը

101. Որ շարքի բոլոր բայերն են ե խոնարհման:
3) փակցրած, եղավ, կերանք, վառված

102. Որ շարքի բոլոր բայերն են կազմությամբ պարզ:
3) ծաղկել, ներբողել, մարտնչել, ժանգոտել

103. Որ շարքի բոլոր բայերն են կազմությամբ պարզ:
2) կանչել, ննջել, հոտոտել, արտագրել

104. Որ նախադասության բոլոր բայերն են կազմությամբ պարզ:
3) Շները գայլի վիզը ծակծկեցին, թաթը բռնել էին. գայլը ուզում էր հետ ցատկել, բայց թաթն ազատելու ուժ չկար:

105. Որ շարքում սոսկածանցավոր բայ չկա:
3) մատնել, հնչել, զինել, խթանել

106. Որ շարքում սոսկածանցավոր բայ չկա:
3) վերծանել, պիտի հնչի, խառնած, բռնել

107. Որ նախադասության մեջ սոսկածանցավոր բայ չկա:
4) Կտավատը ժպտում էր կապույտ ծաղիկներով, ծիրանն արդեն դեղնել էր, մասրենու մոտ պառավը կանգնել իրեն էր սպասում:

108. Որ նախադասության մեջ սոսկածանցավոր բայ չկա:
4) Կոհակները օրորում էին նավը, կուտակվում իրար վրա, բախվում իրար, հեռու քշվում՝ կործանվելով ահարկու գոռոցով:

109. Հատվածներից քանիսում սոսկածանցավոր բայ կա:
3) երեքում

110. Տրված նախադասություններում քանի սոսկածանցավոր բայ կա:
1) վեց
Просмотрела Anna Anna Avetisyan в 5 ноября 2019 г., 10:39
11:23

Рима
111. Որ շարքի բոլոր բայերն են բազմապատկական:
1) խազմզել, պատռտել, վազվզել, քաշքշել

112. Որ շարքի բոլոր բայերն են բազմապատկական:
2) քաշքշել, փշրտել, խազմզել, ցատկոտել
113. Որ նախադասության մեջ բազմապատկական բայ կա:
3) Այն ժամանակ, երբ շեն էր Մանասի խրճիթը, Օրանջիայի ձորակում մասրենիներ չկային, տան պատերի վրայով խլեզները չէին վազվզում, վայրի վարդերի տեղ բոստանում վարունգն էր ծաղկում:

114. Որ նախադասության մեջ պատճառական բայ չկա:
3) Տանը ձուկը գցեցի լոգարանի մեջ, և նա իսկույն վերակենդանացավ:

115. Տրվածներից քանիսն են պարզ բայեր (առանց բայական ածանցի).
2) երեքը

116. Որ շարքում դերբայական ձևի սխալ կազմություն կա:
2) նստեցնել, սառչած, ուրախացող, խմեցնել

117. Ընդգծված դերբայական ձևերից որի կազմությունն է սխալ:
2) Բժիշկը պատվիրել էր օրը երկու անգամ դեղ կաթացնել հիվանդի աչքերի մեջ:

118. Որ նախադասության մեջ դերբայական սխալ ձև կա:
2) Դաշտի խաղաղության մեջ քնքշորեն բուրացող ծաղիկները մի պահ մեղմեցին նրա հոգու ցավը:

119. Ընդգծված դերբայական ձևերից որն է սխալ:
2) Խանութի բացման օրը բոլոր հյուրերին նվիրեցին խոնավեցնող քսուքներ:

120. Որ նախադասության մեջ դերբայական ձևի սխալ գործածություն չկա:
3) Շատ կարդալուց վնաս չկա:

121. Որ նախադասության մեջ դերբայական ձևի սխալ գործածություն կա:
3) Քայլելուց դիմացդ էլ չես նայում, դրա համար էլ հաճախ ես սայթաքում:

122. Որ նախադասության մեջ բայի խոնարհման սխալ ձև չկա:
4) Մի պահ միայն գրավվելով լուսնկա երեկոյով՝ թագուհին դարձյալ խորասուզվեց մտքերի օվկիանոսում:

123. Որ նախադասության մեջ պատճառական բայի կազմության սխալ ձև կա:
4) Առաջին բուժօգնություն ցույց տալու ժամանակ պետք է անշարժեցնել վնասված վերջույթը:

124. 3) Ջրի ցայտերը դիպչում են ապակուն ու անմիջապես սառում:

125. 3) կպնելիս

126. 4) Գործն է անմահ, լա՛վ իմացեք,
Որ խոսվում է դարեդար:

127. 4) անորոշը և վաղակատարը

128. 3) արածեցնելիս, ասացինք, մոտեցրի, վեր կացա

129. 3) գալու

130. Որ շարքում անորոշ դերբայ չկա:
2) հոգացել, դարձել, տվել, դրել

131. 2)

132. 2)

133. 3)

134. 3)

135. 2)

136. 3)

137. 4)

138. 4)

139. 4)

140. 4)

141. 3) Երեխաները պառկել էին առափնյա քարերին՝ արևկող անելու:

142. 4)

143. 1) երգի, մեծացել, հիշի, փախել

144. 1)

145. 3) հինգը

146. 3)

147. 2)

148. 2) տատանվել, բարվոքել, տվել, հիացել
149. 1)

150. 3)

151. 3)

152. 4)

153. 1)

154. 1)

155. 3)

156. 3)

157. 1)

158. 4)

159. 3)

160. 1)